अकुपंचर सम्बन्धि केही जिज्ञासा

के अकुपंचर गर्दा दुख्छ ?

सामान्यतया अकुपंचरको सुइ राख्दा केही घोचेको जस्तो अनुभव हुन्छ | कहिलकाही संबेदनशील पोइन्टमा राख्दा हल्का दुखाई हुन्छ जुन कमिलाले टोकेको वा चिमोटेको जस्तै हुन्छ| येदी धेरै दुखाई भएमा चिकित्सकलाई जानकारी गराउनु र चिकित्सकले तेस्लाई नदुख्ने तरिकाले Adjust गरिदिनुहुन्छ| कतिपय अवस्थामा  यो चिकित्सकको अनुभव र technique को आधारमा पनि फरक पर्छ |

के अकुपंचर गर्दा संक्रमणको खतरा हुन्छ ?

अकुपंचर गर्दा प्रयोग गरिने needle हरु निर्मलीकरण  गरिएको हुन्छ । एक व्यक्तिमा प्रयोग गरिएको needle अर्को  व्यक्तिमा निर्मलीकरण  नगरी प्रयोग गर्नु हुदैन । अहिलेको समयमा single used needle को प्रयोग गरिने हुदा त्यस्तो संक्रमणको खतरा हुदैन  । तर अझै पनि कतिपय ठाउमा multiple used needleप्रयोग गरिने हुदा बिरामीले needleनिर्मलीकरण  गरिएको छ कि छैन भनेर चिकित्सकसंग जानकारी लिनु आवश्यक छ ।

अकुपंचर गर्न अगाडी मैले ध्यान पुराउने केहि छ ?

अवश्य पनि छ , निम्न कुरामा ध्यान दिनुपर्छ |
धेरै tight लुगाहरु न लगाउने । धेरै tight लुगा हरु लगाउदा needle इन्सर्ट गर्न गार्हो हुन्छ ।
दिसा र पिसाब लागेको भए गर्ने ।
खाली पेट अकुपंचर नगर्नु । अकुपंचर गर्न भन्दा १ घण्टा अगाडिसम्म थोरै मात्रामा केहि खादा राम्रो  ।
मादकपदार्थ तथा सुर्ती सेवन नगर्ने  ।
शान्त भएर बस्ने  ।

अकुपंचरले कसरी काम गर्छ ?

TCM अनुसार शरीरमा एउटा चलाएमान शक्ति हुन्छ जसलाई “ची” वा “Qi”  भनिन्छ । शरीरमा येही”ची” वा “Qi” को अवरोध ले गर्दा नै रोगको उत्पति हुन्छ र मानिस बिरामी हुन्छ | अकुपंचरले येही “ची” वा “Qi” को अवरोधलाई हटाउने काम गर्छ  ।
आधुनिक विज्ञानका अनुसार अकुपंचरका ६ वटा सिद्धान्त प्रतिपादित छन् ।

  • दुखाई कम गर्ने  (Analgesic effect)
  • निद्रा लगाउने (Sedative effect)
  • संतुलन कायम गर्ने (Homeostatic effect)
  • रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता वृद्दि (Immuno Enhancing effect)
  • चालमा वृद्दि (Motor recovery)
  • मानसिक असर (psychological effect)
Benefits of Acupuncture
Benefits of Acupuncture

मैले उपचारगर्दा  कति पटकसम्म अकुपंचर गर्नु पर्छ ?

कति पटकसम्म अकुपंचर गर्ने भन्ने कुरा व्यक्ति अनुसार र रोग अनुसार फरक  पर्न सक्छ । कुनै रोगमा एकै पटकमा आराम हुन्छ भने कुनै महिनौ  लग्न सक्छ । पुरानो र जिर्ण रोगमा धेरै समय लाग्छ । सामान्यतया ७ देखि १४ दिनसम्म दिनामा एक पटक उपचार गर्दा लाभ देखिन्छ ।

अकुपंचर गर्दा कतिवटा needle प्रयोग गरिन्छ ?

needle को संख्या रोग अनुसार फरक पर्छ  ।  सामान्यतया एक पटकमा १० देखि २० वटा सम्म needle प्रयोग हुन्छ । रोगको प्रकृति  हेरेर र चिकित्सकको अनुभवको आधारमा  त्यो भन्दा कम needle पनि प्रयोग हुन सक्छन् |

अकुपंचर गर्नु कति सुरक्षित छ ?

दक्ष जनशक्तिबाट गरिएको अकुपंचर एकदम सुरक्षित छ । यो एक प्राकृतिक, औषधि रहित चिकित्सा हो । अकुपंचर सुईबाट संक्रमणको खतरा हुदैन किनकि तिनीहरु निर्मलीकरण गरिएको हुन्छ |

के अकुपंचर संगै अरु उपचार विधि पनि प्रयोग हुन्छ ?

बिरामीको अवस्था अनुसार अकुपुन्चर  संगै cupping , moxibustion, acupressure, tuina massage, physiotherapy पनि प्रयोग गरिन्छ र यसको सहि छनोट चिकित्सकले नै  गर्दछन ।

मैले अहिले अन्य समस्या जस्तै सुगर, प्रेशर आदिको लागि औषधि लिईरहेको छु, यस्तो अवस्थामा अकुपंचर गर्दा औषधि छोडनु पर्ने हुन्छ कि हुदैन ? साथै अकुपंचरको औषधिसंग ष्लतभचबअतष्यल हुन्छ कि हुदैन ?

अकुपंचर गर्दा आफूले नियमित रुपमा खाईरहेको औषधिहरु छोड्नु हुदैन । साथसाथै आफू के समस्याको लागि औषधि नियमित रुपामा सेवन गरेको छु भन्ने जानकारी चिकित्सकलाई दिनुपर्ने हुन्छ । साथै अकुपंचर उपचार विधि बिशुद्ध औषधि विनाको उपचार भएको हुदा यसको हालसम्म कुनै पनि औषधिसंग interaction भएको तथ्यहरु फेला परेको छैन ।

 

Dr. Ishwar Gyawali

Dr. Ishwar Gyawali is Consultant Acupuncturist and Ayurveda Physician from Kathmandu, Nepal. He had completed BAMS (Bachelor of Ayurveda Medicine and Surgery), a five and half year course on Ayurveda Medicine from Kirtipur Campus affiliated to Tribhuvan University ,Institute Of Medicine, Nepal under scholarship in 2011. He had completed his MD in TCM from Nanjing University Of Chinese Medicine in 2016 under scholarship of Ministry of Education, Nepal. With an experience of Serving for Government of Nepal for 2 years and private practise for more than 5 years, he has sound knowledge in Ayurveda as well as Chinese Medicine. He is a registered Doctor in NAMC (Nepal Ayurveda Medical Council ) both as a physician as well as TCM/Acupuncture Specialist.